W ciągu ostatnich trzech lat MPK Kraków zrealizowała kilka istotnych inwestycji związanych z miejskim transportem publicznym, których finansowanie odbywało się w przeważającej części z funduszy Unii Europejskiej. Mieszkańcy są informowani o inwestycjach od września 2008 r. poprzez kampanię reklamową ?Spokojnie, już jadę?.
Zintegrowany Transport Publiczny w Aglomeracji Krakowskiej
W maju 2008 r. zakończona została realizacja pierwszego etapu projektu “Zintegrowany Transport Publiczny w Aglomeracji Krakowskiej?, finansowanego z unijnego Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego 2004-2006) oraz z funduszu Gminy Kraków. Projekt należy do Działania: 1.6. Rozwój Transportu Publicznego w Aglomeracjach, a jego całkowita wartość projektu obejmuje kwotę ponad 269 mln zł. Wartość wydatków kwalifikowanych to 220 782 848 zł.
Maksymalna kwota dofinansowania objęła 49,62 % wydatków kwalifikowanych, czyli 109 552 449 zł. Jednostką Realizującą jest Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne S.A.
Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego EFRR (European Regional Development Fund ? ERDF) utworzono w 1975 r. Działalność Funduszu Rozwoju Regionalnego koncentruje się na inicjatywach mających na celu rozwój lokalny, wzrost zatrudnienia poprzez inwestycje produkcyjne, inicjowanie działalności średnich i małych przedsiębiorstw. Kolejne projekty realizowane przy dofinansowaniu z Funduszu dotyczą rozwoju turystyki oraz inwestycji w dziedzinie kultury, ochrony i poprawy stanu środowiska oraz rozwoju społeczeństwa informacyjnego. Dotacje z Funduszu są także przeznaczane na budowę infrastruktury.
Zrealizowane zadania
Etap I projektu ?Zintegrowany Transport Publiczny w Aglomeracji Krakowskiej?, realizowany od 01.04.2006 do 31.05.2008, obejmował trzy zadania tj.: przebudowę ulic: Lubicz i Rakowickiej (wraz z remontem murów oporowych przy ul. Lubicz), przebudowę linii tramwajowej od pętli Kamienna do pętli Krowodrza Górka (połączone z przystosowaniem do parametrów Krakowskiego Szybkiego Tramwaju i budową terminala autobusowego) oraz zakup 24 nowoczesnych, niskopodłogowych tramwajów spełniających wymagania Krakowskiego Szybkiego Tramwaju (KST).
Szybciej i bezpieczniej
Przebudowa ulic Lubicz i Rakowickiej jest pierwszym elementem projektu. Remonty obejmowały m.in.: torowiska tramwajowe z węzłem rozjazdów, sieć trakcyjną, sygnalizację świetlną, oświetlenie ulicy oraz uzbrojenie podziemne. Modernizacja ulic Lubicz i Rakowickiej połączona jest z realizacją zadania w ramach europejskiej inicjatywy CARAVEL/CIVITAS, której celem jest utworzenie na tym odcinku tzw. ?czystego korytarza wysokiej przepustowości?. Całkowita wartość wydatków inwestycyjnych dla tego zadania wyniosła 36,6 mln złotych (brutto).
Pierwsza od 7 lat
Koszt budowy linii tramwajowej na trasie al. 29 Listopada – pętla Kamienna – os. Krowodrza Górka wyniósł ok. 45 mln zł. W ramach realizacji tego zadania powstała nowa linia tramwajowa od ul. Pawiej do pętli Kamienna i zmodernizowane torowisko do os. Krowodrza Górka przystosowane do parametrów Krakowskiego Szybkiego Tramwaju. Wybudowany został także terminal autobusowy na os. Krowodrza Górka. Na komunikacyjnej mapie Krakowa przybywa nowa, pierwsza od 7 lat trasa tramwajowa, która znacząco udrożni komunikację w zabytkowej części miasta. Od jutra mieszkańcy Krowodrzy w niecałe 10 minut dojadą do centrum Krakowa ? mówił Prezydent Jacek Majchrowski podczas otwarcia inwestycji.
24 szybkie Bombardiery
MPK poprzez uczestnictwo w projekcie “Zintegrowany Transport Publiczny w Aglomeracji Krakowskiej – etap I” zagwarantowało sobie dotację z funduszy europejskich na zakup 24 tramwajów niskopodłogowych typu Bombardier. Jesienią 2005 r. Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego przyznał bezzwrotną dotację ok. 80 milionów złotych. Druga połowa kwoty została sfinansowana wcześniej z pożyczki Europejskiego Banku Odnowy i Rozwoju w Londynie.
Krakowski Szybki Tramwaj
Budowa Krakowskiego Szybkiego Tramwaju (KST) została podzielona na cztery etapy; do tej pory zrealizowano dwa z nich. Pierwszy etap (ukończony 1 października 2000 r.) obejmował wybudowanie linii tramwajowej z Kurdwanowa do ul. Wielickiej (w tym budowa pętli na Kurdwanowie, przebudowa skrzyżowania ul. Nowosądeckiej z ul. Wielicką oraz modernizacja fragmentu torowiska na ulicy Wielickiej). Efektem końcowym etapu drugiego (ukończonego jesienią 2008 r.) jest linia tramwajowa wybudowana z Ronda Grzegórzeckiego do Krowodrzy (budowa tunelu na odcinku od Ronda Mogilskiego pod Dworcem Głównym i Galerią Krakowską do Politechniki Krakowskiej oraz modernizacja istniejącego odcinka ulica Kamienna – Krowodrza Górka). W podziemnym odcinku szybkiego tramwaju znajdują się dwa przystanki: Politechnika (dwupoziomowy) i Dworzec Główny PKP.
Inwestorem jest Agencja Rozwoju Miasta Krakowa. Kredyty na zrealizowanie projektu pochodzą z Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju oraz Europejskiego Banku Inwestycyjnego.
Krakowska Karta Miejska
Podpisanie w 2006 r. umowy z Wojewodą Małopolskim zakończyło starania o dofinansowanie projektu Krakowskiej Karty Miejskiej z funduszy Unii Europejskiej. Dotacja dla projektu pochodziła z Funduszy Strukturalnych Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego ZPORR. Wysokość dofinansowania wynosi ponad 5,5 mln zł. Wartość dostarczonego sprzętu to 7,5 mln zł (netto), gdzie 75% finansowane jest za środków UE, natomiast 25% to wkład własny MPK S.A.
W ramach zrealizowanego projektu wdrożono system elektronicznej karty miejskiej. Karty, w ilości 300 tys. sztuk, są zgodne ze standardem MIFARE? (bezdotykowy standard karty elektronicznej opracowany przez firmę Philips, aktualnie NXP Semiconductors). Zainwestowano także w infrastrukturę techniczną: 60 sztuk automatów do sprzedaży i prolongaty biletów okresowych oraz sprzedaży biletów jednorazowych, a także 80 sztuk urządzeń do sprawdzania/weryfikacji kart (ważności biletów).
W listopadzie 2006 r. uruchomiono pilotażowy program dotyczący wykorzystania elektronicznej legitymacji studenckiej jako nośnika biletu elektronicznego w ramach systemu KKM (MPK Kraków w porozumieniu z krakowską Wyższą Szkołą Zarządzania i Bankowości; później kolejno AGH, UEk, UJ).
CARAVEL/CIVITAS w Krakowie
Program CIVITAS II finansowany ze środków europejskich, w ramach którego realizowane są projekty CARAVEL, zakłada osiągnięcie zrównoważonego, czystego i efektywnego miejskiego systemu transportu. Cel ten ma zostać osiągnięty poprzez wprowadzenie i ocenę działań bazujących na polityce transportowej i nowoczesnych, zintegrowanych rozwiązaniach technologicznych. Kraków uczestniczy w projekcie razem z trzema innymi miastami europejskimi tj. Genuą, Stuttgartem oraz Burgos.
W Krakowie w ramach projektu uruchomiono usługę telebus, zamontowano bagażniki rowerowe na 15 liniach autobusowych oraz zakupiono 5 autobusów miejskich zasilanych sprężonym gazem ziemnym.
Halo, poproszę autobus
W Krakowie, poprzez udział miasta w unijnym projekcie CARAVEL/CIVITAS, uruchomiono w 2007 r. usługę telebusów, czyli autobusów na telefon. Rejon, w którym można skorzystać z nowej usługi transportu zbiorowego obejmuje os. Złocień w Bieżanowie oraz okolice ulic Podwierzbie, Rączna i Rybitwy (dzielnice peryferyjne).
Krakowskie telebusy nie mają wyznaczonych określonych rozkładów jazdy i stałych tras. Klient, dzwoniąc pod numer dyspozytorni telebusów, wskazuje dowolny przystanek, z którego rozpocznie lub zakończy podróż oraz godzinę (w obszarze objętym usługą). Telebusy funkcjonują na zasadzie podobnej jak zamawianie taksówki, ale bilet za przejazd jest w cenie normalnego biletu komunikacji miejskiej. Usługa funkcjonuje także we Włoszech, Szkocji i Finlandii.
Autobusem na rower
W kwietniu 2008 r. na 15 autobusach komunikacji miejskiej ponownie zamontowano bagażniki rowerowe (pierwszy montaż ? 2006 r.). Rowery mogą być przewożone określonymi liniami; zakładanie i ściąganie rowerów z bagażników jest możliwe tylko na przystankach początkowych i końcowych (z uwagi na płynność ruchu komunikacyjnego). Linie autobusowe z zamontowanymi bagażnikami obejmują rejony podmiejskie ze względu na ich atrakcyjność turystyczną.
Gaz w zamian
Pierwszy autobus komunikacji miejskiej napędzany sprzężonym gazem ziemnym CNG wyjechał na ulice Krakowa w 2006 r. Według założeń projektu CARAVEL transport zbiorowy powinien być ekologicznie czysty; zakupione autobusy to pojazdy nowej generacji Jelcz M121M/4 “Maestro” (cena jednego – 969 tys. zł; 25 proc. wyższa od ceny autobusu standardowego). Jednak wyższa cena zakupu warunkuje późniejsze oszczędności w eksploatacji.
Aby jeździło się lepiej
Działania w ramach projektu ?Zintegrowany Transport Publiczny w Aglomeracji Krakowskiej?, a także inne przedsięwzięcia realizowane przy pomocy wsparcia unijnego (np. CARAVEL/CIVITAS) mają na celu przede wszystkim usprawnienie miejskiej komunikacji zbiorowej oraz poprawę bezpieczeństwa i komfortu pasażerów. Nowoczesne rozwiązania pozwalają na uprzywilejowanie pojazdów transportu publicznego w strefach koncentracji ruchu oraz wzmocnienie konkurencyjności wobec transportu indywidualnego.
Aneta Pawłowska
