Europejski Fundusz Społeczny powstał w roku 1957. Jest to jeden z pierwszych unijnych funduszy strukturalnych. Akces Polski do UE umożliwił obywatelom i instytucjom polskim korzystanie z europejskiego wsparcia finansowego m.in. właśnie funduszy strukturalnych, w tym także Europejskiego Funduszu Społecznego.
28 września 2007 r. Komisja Europejska wydała decyzję w sprawie przyjęcia do realizacji Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL). Jest to jeden z programów służących realizacji Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia 2007-2013. PO KL obejmuje dotacje w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) w Polsce. Przyjęcie Programu stanowi potwierdzenie głównych kierunków rozwoju i prowadzenia polityki prozatrudnieniowej rządu oraz umożliwia wykorzystanie środków EFS w Polsce w latach 2007-2013.
Program Operacyjny Kapitał Ludzki składa się z 10 Priorytetów. Priorytety realizowane są zarówno na poziomie centralnym, jak i regionalnym. Środki finansowe wykorzystywane na poziomie regionalnym obejmują wsparcie osób fizycznych i grup społecznych.
Program Operacyjny Kapitał Ludzki finansowany będzie w 85 % ze środków UE, a dokładnie z Europejskiego Funduszu Społecznego oraz w 15 % ze środków krajowych. Kwota obejmuje około 11,5 mld euro. Wkład finansowy Europejskiego Funduszu Społecznego wynosi ponad 9,7 mld euro (reszta to środki krajowe).
Jakie możliwości daje EFS?
Dotacje, które są przyznawane wnioskodawcom w ramach EFS przeznaczane mogą być na różne cele. Ich cechą wspólną jest jednak to, że wszystkie mają na celu inwestycje w kapitał ludzki.
Podstawowym założeniem szkoleń oraz innych przedsięwzięć realizowanych przy dofinansowaniu z EFS jest wzrost wykształcenia oraz świadomości społecznej uczestników, co może doprowadzić w konsekwencji do wzrostu zatrudnienia.
Działania, które mogą być dofinansowane z EFS:
- podnoszenie kwalifikacji zawodowych osób pracujących
- pomoc dla bezrobotnych w znalezieniu pracy i podniesieniu ich kwalifikacji
- przeciwdziałanie dyskryminacji zawodowej (np. kobiet, które chcą być aktywne zawodowo)
- wsparcie przy poszukiwaniu zatrudnienia przez osoby niepełnosprawne.
Formy zajęć realizowane przy wsparciu Europejskiego Funduszu Społecznego:
- szkolenia
- warsztaty
- poradnictwo zawodowe
- szkolenia i pomoc przy zakładaniu działalności gospodarczej
- staże dla młodzieży
- przygotowanie zawodowe dla osób bezrobotnych
- spółdzielnie socjalne
- Centra Integracji Społecznej
Przede wszystkim wsparcie
Działania realizowane przy wykorzystaniu środków finansowych z EFS obejmują przede wszystkim poradnictwo i kształcenie osób oraz struktur i systemów, ale także zapewnienie dodatkowych środków finansowych osobom biorącym udział w organizowanych programach (które mają na utrzymaniu inne osoby). Zainteresowani mogą uczestniczyć w projektach edukacyjnych oraz szkoleniach zawodowych. Otrzymają także informacje o możliwościach pomocy w zatrudnieniu czy tworzeniu własnych miejsc pracy. Natomiast wspieranie struktur i systemów realizowane jest poprzez poprawę systemu edukacji i szkoleń, modernizowanie usług związanych z zatrudnieniem, integrowanie systemu kształcenia ze światem pracy, tworzenie systemów przewidywania zapotrzebowań na rynku pracy.
Dla kogo to wszystko?
Wnioski o dofinansowanie projektu z EFS należy składać do Regionalnych Ośrodków EFS (RO EFS) właściwych dla danego obszaru. Wnioskodawcami aplikującymi o dofinansowanie projektów z EFS mogą być następujące instytucje:
- jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne
- organizacje pozarządowe
- szkoły (również szkoły wyższe)
- instytucje rynku pracy
- instytucje szkoleniowe
- instytucje eksperckie działające w obszarze rynku pracy
- związki zawodowe i organizacje pracodawców
- pracodawcy
- ochotnicze hufce pracy
- jednostki badawczo-rozwojowe
- ośrodki doradztwa rolniczego
- ośrodki poradnictwa zawodowego i psychologicznego
- jednostki naukowe
Zadania jasno określone
Regionalne Ośrodki EFS poprzez swą działalność zapewniają pomoc dla projektodawców (podmiotów), którzy pierwszy raz ubiegają się o otrzymanie dotacji, jak i dla tych, którzy już otrzymali wsparcie EFS. Działalność RO EFS ma na celu ułatwienie zainteresowanym jednostkom dostępu do informacji o możliwościach wykorzystania środków z EFS. Potencjalni projektodawcy mają możliwość uczestnictwa w szkoleniach, udzielane są im także porady z zakresu doradztwa zawodowego. Ponadto ośrodki oferują pomoc w opracowaniu projektu zgodnego z potrzebami lokalnego/regionalnego rynku pracy, a następnie w napisaniu i realizacji projektu. Pomoc RO EFS jest bezpłatna.
Cele działalności RO EFS są następujące:
- promocja wiedzy o możliwościach związanych z działalnością EFS wśród instytucji regionalnych
- pogłębienie wiedzy dotyczącej sposobów rozwiązywania problemów rynku pracy
- organizacja szkoleń dla projektodawców z zakresu informacji i promocji EFS
- przekazanie wiedzy o obowiązujących procedurach, wymogach administracyjnych i finansowych EFS
- pomoc w przygotowaniu wniosków o dotację
- wsparcie rozwoju lokalnego
- rozwój partnerstwa na szczeblu lokalnym i regionalnym
- pomoc w diagnozowaniu problemów na lokalnym/regionalnym rynku pracy
- działania mające na celu likwidację zaistniałych na rynku pracy problemów
- finansowanie stypendiów.
Wykorzystany potencjał na Podlasiu
Inicjatorem projektu ?PEJZAŻ WIEJSKI KOBIETĄ MALOWANY ? AKTYWNA KOBIETA NA WSI? jest Ośrodek Wspierania Organizacji Pozarządowych w Białymstoku. Od roku 2005 zostały zrealizowane trzy edycje projektu. Pierwsza edycja finansowana była z funduszu Phare Access 2000, dwie kolejne ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Budżetu Państwa w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich, działanie 1.6 ? Integracja i Reintegracja Zawodowa Kobiet. Grupą docelową projektu były kobiety zajmujące stanowiska sołtysów oraz będące liderkami lokalnymi w gminach podlaskich.
W czasie realizacji każdej edycji odbywały się cykle szkoleniowe oraz wizyty studyjne. Celem było podniesienie wiedzy i umiejętności kobiet biorących udział w projekcie w zakresie zarządzania wspólnotą lokalną. W czasie szkoleń omówione zostały zagadnienia związane m.in.: z analizą środowiska lokalnego, zasadami budowania zespołu/ grupy, partnerstwem lokalnym czy źródłami finansowania działań. W czasie wizyt studyjnych uczestniczki odwiedzały sołectwa w całej Polsce stanowiące przykład dobrego gospodarowania.
Projekt ?Pejzaż wiejski kobietą malowany? został nagrodzony nagrodą Ministra Rozwoju Regionalnego dla ?Najlepszej inwestycji w człowieka w 2007 roku?.
EFS na UG
Uniwersytet Gdański zakończył w maju 2008 r. projekt bezpłatnych, kwalifikacyjnych studiów podyplomowych dla nauczycieli zrealizowany w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego oraz z budżetu państwa. Studia przeznaczone były dla nauczycieli pracujących w placówkach oświatowych na terenie województwa pomorskiego, kujawsko-pomorskiego i zachodniopomorskiego. W ramach studiów realizowanych było 13 kierunków (m.in.: studia z zakresu doradztwa zawodowego, przyroda, przedsiębiorczość, przygotowanie pedagogiczne do nauczania języka angielskiego oraz studia kwalifikacyjno-metodyczne do nauczania języka kaszubskiego).
Szkolenia w Małopolsce
Projekt zgłoszony przez International Business Centre do otwartego konkursu Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie w kategorii “Wsparcie rozwoju kwalifikacji zawodowych i doradztwo dla przedsiębiorstw Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki” uzyskał dofinansowanie ze środków EFS.
Szkolenia, które rozpoczną się w I kwartale 2009 r., realizowane będą lipca 2011 r. w województwie małopolskim, na terenie powiatów: krakowskiego, miasta Kraków, chrzanowskiego, oświęcimskiego i olkuskiego.
Grupą docelową, która może brać udział w szkoleniach, są pracownicy z obszaru Małopolski. Szkolenia skierowane są także do przedstawicieli kadr zarządzających zespołami pracowniczymi. Przykładowa tematyka szkoleń to: Doskonalenie kompetencji kierowniczych, Grafika komputerowa i prezentacyjna, Kadry i płace, Kompetencje prezentacyjne i umiejętność obsługi klienta jako atut zespołu.
Najzdolniejsi dofinansowani na Śląsku
W czerwcu 2008 r. Sejmik Województwa Śląskiego uchwalił Regulamin przyznawania stypendiów w ramach projektu systemowego – Nauka drogą do sukcesu na Śląsku. Projekt realizowany jest w ramach Poddziałania 9.1.3 PO KL Pomoc stypendialna dla uczniów szczególnie uzdolnionych w województwie śląskim. Nabór uczniów, którzy otrzymują stypendium z projektu, odbywał się od września do października br. Stypendium przeznaczone jest dla uczniów szczególnie uzdolnionych z przedmiotów matematyczno-przyrodniczych i technicznych, uczęszczających do szkół gimnazjalnych i ponadgminazjalnych z województwa śląskiego.
EFS ? efektywność, finanse, społeczeństwo
Działania finansowane w Europejskiego Funduszu Społecznego obejmują nie tylko szkolenia, ale także studia podyplomowe, projekty aktywizujące poszczególne grupy społeczne lub zawodowe oraz stypendia dla młodzieży uczącej się. Kolejne przykłady można mnożyć w wielu dziedzinach związanych z rozwojem edukacji czy podnoszeniem kwalifikacji. Ważne jest zwiększenie świadomości społecznej w dziedzinie dotacji. Odbywa się to podczas organizowanych spotkań informacyjnych, konferencji i seminariów promujących Europejski Fundusz Społeczny. Jest to działanie bardzo przydatne, ponieważ poprzez udzielanie informacji na temat EFS umożliwia zainteresowanym składanie poprawnych formalnie i merytorycznie wniosków w odpowiedniej jednostce zajmującej się wdrażaniem danego projektu.
Aneta Pawłowska
