W Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki coraz precyzyjnej określa się grupy docelowe i typy projektów
Zmiany w kryteriach
Kiedy ramowe plany realizacji działania z poprzedniego okresu programowania zastąpione zostały ,,Planami działań” beneficjenci mieli uzyskać istotną pomoc w ubieganiu się o środki z Europejskiego Funduszu Społecznego. Plany działania zgodnie z pierwszymi założeniami miały ukazywać się pod koniec roku kalendarzowego, tak aby przed rozpoczęciem nowego ?sezonu” beneficjent mógł uzyskać informacje na temat kryteriów oceny czy terminów i rodzajów konkursów.
W poprzednim roku plany działań zostały opublikowane z dużym opóźnieniem ze względu na fakt, że system wdrażania dopiero się krystalizował, ale jak się okazało także w 2009 roku nie obyło się bez opóźnień i niektóre instytucje wciąż nie ogłosiły jakie konkursy będą realizowane w nadchodzących miesiącach. Taka sytuacja ma częściowo związek z wprowadzeniem nowego wzoru planów, fakt faktem nieco bardziej przyjaznego dla projektodawców.
To co jednak jest najbardziej interesujące w nowych planach działań to kryteria, na jakie zdecydowały się instytucje pośredniczące w nadchodzących konkursach. Obserwując rozwój tego narzędzia dostosowywania programu do aktualnych i regionalnych potrzeb, można zauważyć, że z jednej strony niektóre z kryteriów utrwaliły się w systemie wdrażania, a z drugiej, że niektóre z instytucji korzystają z możliwości coraz bardziej precyzyjnego określania typów beneficjentów, grup docelowych czy też typów projektów.
Do najczęściej stosowanych kryteriów należą te ograniczające realizację projektów do terenu danego województwa, w większości przypadków jest to kryterium stosujące się do uczestników projektu, ale upowszechniło się także kryterium dostępu wskazujące na konieczność lokalizowania biura projektu na terenie regionu. Coraz częściej w kryteriach dostępu pojawia się także konieczność spełnienia warunku posiadania doświadczenia w obszarze, którego ma dotyczyć projekt, choć nie zawsze istnieje precyzyjne wskazanie czy doświadczenie ma dotyczyć rodzaju realizowanych działań czy też pracy z konkretną grupą docelową.
Kryteria ograniczające
Coraz popularniejsze stają się też kryteria strategiczne odnoszące się do komplementarności z innymi projektami lub też wykorzystujące sprzęt zakupiony w ramach wcześniejszych projektów współfinansowanych z EFS.
Niestety zdarzają się także kryteria nadmiernie ograniczające możliwości działania na rzecz potrzebujących grup. Na przykład w jednym z województw z ubiegania się o środki zostały wyłączone istniejące placówki przedszkolne, a o dofinansowanie mogą się starać jedynie nowe podmioty. Tymczasem realne potrzeby zgłaszane przez beneficjentów w zakresie edukacji przedszkolnej w dużej mierze dotyczą tworzenia dodatkowych grup w przedszkolach już istniejących, które pracują na przykład tylko trzy dni w tygodniu, a grupy obejmują wszystkie dzieci od 3 do 5 roku życia, co negatywnie wpływa na możliwości edukacyjne placówki. Istnienie placówki przedszkolnej nie jest wskaźnikiem upowszechnienia edukacji wśród dzieci, dla wielu z nich miejsc w przedszkolach nie wystarcza.
Idąc dalej tropem edukacji przedszkolnej: kryterium ?projekt realizowany będzie na terenie gmin, w których udział dzieci w wieku 3-5 lat objętych wychowaniem przedszkolnym lub innymi formami wychowania przedszkolnego jest niższy niż 30 proc.” uniemożliwia upowszechnianie edukacji przedszkolnej na terenach wiejskich w gminach, gdzie istnieją większe ośrodki miejskie, gdyż te w znaczący sposób podbijają statystyki. A to już niemal sprzeczne z zapisami Szczegółowego Opisu Priorytetów. Z pewnością w kolejnych latach tendencja do ustalania coraz bardziej szczegółowych i bardziej rygorystycznych kryteriów będzie wzrastać, gdyż z roku na rok wiadomo będzie jakie wskaźniki realizacji programu muszą być realizowane w pierwszej kolejności. Należy się zatem spodziewać, że także liczba warunków, jakie będzie musiał spełnić beneficjent, aby przystąpić do projektu powoli będzie rosła.
Anna Jarmuszkiewicz
www.fundusze-europejskie.pl
